Wkład BULiGL w powstanie LMN Wkład BULiGL w powstanie LMN

Historia

Początki Systemów Informacji Przestrzennej w Lasach Państwowych sięgają wczesnych lat dziewięćdziesiątych. W okresie tym szereg instytucji i firm zajmowało się tematyką map numerycznych ukierunkowanych na wykorzystanie w leśnictwie. Wśród nich należy wymienić: Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (BULiGL), Katedra Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Wydziału Leśnego SGGW, Instytut Geodezji i Kartografii, Instytut Badawczy Leśnictwa (IBL), Codima, ECOGIS i inni.
Duże zainteresowanie możliwością wykorzystania Systemów Informacji Przestrzennej w leśnictwie wykazywała Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, która w latach 90-tych zleciła szereg tematów badawczych.
Rozległe prace nad wykorzystaniem wówczas istniejących technologii GIS do potrzeb leśnictwa i tworzenie pierwszych map numerycznych w nadleśnictwach prowadziło Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. W BULiGL podjęto pierwsze próby wykorzystania dostępnego wówczas oprogramowania GIS do tworzenia map numerycznych terenów leśnych. Testowano m.in. oprogramowanie firmy ESRI ArcView 3.0, Bentley Microstation, MapInfo, EwMapa, TOPOL (produkcji czeskiej).

Pierwsze mapy numeryczne w leśnictwie
Oddział BULiGL w Przemyślu opracował mapę numeryczną dla Nadleśnictwa Radymno. Mapa wykonana została w środowisku EWMAPA, które zostało wybrane, jako oprogramowanie do prac geodezyjnych. Na potrzeby urządzania lasu rozwinięto rozszerzenie EWMAPY wykorzystujące wyciąg danych z bazy opisu taksacyjnego. Dzięki tym zabiegom generowano wydruki map gospodarczych, gospodarczo-przeglądowych, w tym również tematycznych map drzewostanowych. Zaletami opracowania była zgodność wydruków z podkładem geodezyjnym i automatyczne generowanie informacji na mapy leśne.
W 1999 r. w Nadleśnictwie Kliniska (RDLP Szczecin), podczas wykonywania prac urządzeniowych, Oddział BULiGL w Gorzowie Wlkp. współpracował z duńską firmą Danagro. Testowano oprogramowanie MapInfo, w którym firma Danagro wykonała mapę numeryczną terenów leśnych. Mapa została wykonana w układzie lokalnym poprzez digitalizację map gospodarczych.
Kilka innych oddziałów BULiGL wykonywało własne mapy cyfrowe, jako materiał pomocniczy przy pracach urządzeniowych. Były to rozwiązania autorskie, niestandaryzowane, często mające charakter raczej opracowań kartograficznych niż przestrzennej bazy danych. Dzięki temu jednak w BULiGL pojawiła się grupa ekspertów GIS, której członkowie odegrali później znaczną rolę w formułowaniu i rozwoju Standardu Leśnej Mapy Numerycznej – jako pracownicy BULiGL, Lasów Państwowych bądź innych firm i instytucji.
Dzięki powyższym działaniom pierwsze nadleśnictwa otrzymały mapę numeryczną do codziennego wykorzystania. Spowodowało to lawinowy wzrost zainteresowania mapą numeryczną w pracy leśników w całym kraju.

Standard Leśnej Mapy Numerycznej
Doświadczenia zdobyte przy tworzeniu pierwszych map numerycznych dały podwaliny Zarządzeniu Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych nr 23 z 18 maja 1998 r. Dzięki niemu powstał pierwszy oficjalny dokument, który określił wstępne założenia dla wykonawców leśnej mapy numerycznej.
Wydanie Zarządzenia nr 23 pozwoliło na usystematyzowanie i ujednolicenie prac nad systemami informacji przestrzennej wdrażanymi w nadleśnictwach.

Oprogramowanie GIS
BULiGL, jako wiodący wykonawca prac urządzeniowych, opracowało na własne potrzeby aplikację Leman (Leśna Mapa Numeryczna), która od wielu lat jest używana z sukcesem do produkcji leśnych map numerycznych. Aplikacja ta, cały czas rozwijana, jest ważnym elementem ciągu technologicznego w BULiGL. Najnowszą jej odsłoną jest wersja Leman 4, która nie ma już wiele wspólnego ze swoim pierwowzorem z końca lat 90-tych. Pierwszy Leman był aplikacją opartą o środowisko ESRI ArcView 3.0 napisaną w języku programowania Avenue. Obecnie aplikacja Leman 4 rozwijana jest w środowisku ArcGIS z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań i technologii informatycznych.

Leman 3:
 

 

Leman 4:​

Oprócz oprogramowania produkcyjnego BULiGL jest autorem przeglądarki eLMapa. Program ten przeznaczony jest przede wszystkim do współpracy z Leśną Mapą Numeryczną w Nadleśnictwach. Wyróżnia się spośród podobnych rozwiązań na rynku intuicyjnym interfejsem i  dostosowaniem funkcjonalności do potrzeb użytkowników. eLmapa dostarcza również niezbędnych narzędzi do lepszego nadzoru gospodarki leśnej w lasach niepaństwowych (moduł Lasy Niepaństwowe).