Opracowania siedliskowo-gleboznawcze Opracowania siedliskowo-gleboznawcze

 
Opracowania siedliskowo-gleboznawcze są tworzone na podstawie znowelizowanej Instrukcji urządzania lasu, stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr 55 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 21 listopada 2011 r. część 2 – Instrukcja wyróżniania i kartowania w Lasach Państwowych typów siedliskowych lasu oraz zbiorowisk roślinnych. 
Nowelizacja instrukcji dotyczyła m.in.:
- wprowadzenia jednolitego klucza do diagnozowania typów siedliskowych lasu (SIG – siedliskowy indeks glebowy) obiektywizującego diagnozy na podstawie cech fizycznych i chemicznych gleb
- wprowadzenia zaktualizowanego, zgodnego z klasyfikacją międzynarodową podziału na frakcje, grupy i podgrupy granulometryczne gatunków gleb
- wprowadzenia zasad wyróżniania i kartowania leśnych zbiorowisk roślinnych. Przedmiotem prac siedliskowych na obszarach lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia są warunki siedliskowe wyrażone w formie typu siedliskowego lasu (TSL), a w ramach TSL w formie zbiorowiska roślinnego lub siedliska przyrodniczego. Wynikiem prac siedliskowo gleboznawczych jest sporządzona dokumentacja na potrzeby hodowli lasu oraz planowania urządzeniowego zawierająca propozycje potencjalnych składów drzewostanów pożądanych na poszczególnych siedliskach leśnych, z uwzględnieniem celów gospodarczych, wynikających z możliwości produkcyjnych siedlisk leśnych, jak również wymagań ochrony przyrody. Skartowane gleby i siedliska leśne służą m.in. do wyznaczania granic wyłączeń, projektowania gospodarczych typów drzewostanów i propozycji sposobów zagospodarowania dla każdego wydzielenia. W celu prawidłowego rozpoznania warunków siedliskowych w każdym nadleśnictwie wykonywane są prace glebowo-siedliskowe. Przyjmuje się, że aktualność opracowań glebowo-siedliskowych wynosi ok. 50 lat, z tym że bardzo często zmiany w środowisku przyrodniczym następują na tyle szybko, ze konieczne jest skrócenie tego okresu między kolejnymi badaniami siedliskowymi. Prace glebowo-siedliskowe sporządza się na ogół przed rozpoczęciem prac urządzeniowych w danym nadleśnictwie. Prace te, wykonywane przez specjalistyczne pracownie siedliskowe, polegają na:
  • Założeniu odpowiedniej liczby powierzchni typologicznych, na których wykonywane są odkrywki glebowe lub wiercenia a także wykonywane zdjęcia fitosocjologiczne.
  • Wykonaniu analiz chemicznych próbek pobranych z odkrywek glebowych.
  • Kartowaniu typów i podtypów gleb oraz siedlisk leśnych. Kartowanie obejmuje szczegółowe wkreślenie na mapy gospodarcze granic zasięgu utworów glebowych i typów siedliskowych lasu.
  • Sporządzenie elaboratu glebowo-siedliskowego opisującego warunki przyrodnicze nadleśnictwa oraz charakterystykę wyróżnionych typów gleb i siedlisk leśnych. Elaborat zawiera również propozycje dotyczące ustalenia najbardziej odpowiednich składów gatunkowych drzewostanów dla wyróżnionych jednostek siedliskowych.
Operaty glebowo-siedliskowe są materiałem źródłowym do tworzenia planu urządzenia lasu.